Quiz
Kwestie zgody, stawiania granic oraz udostępniania zdjęć w Internecie
⏱ 5 minut — aby uczciwie ocenić swoją wiedzę
Anastasia (17 lat) zaczyna rozmawiać z Borysem (17 lat), chłopakiem, którego poznała dzięki wspólnym znajomym. Wysyłają sobie SMS-y i memy, siedzą do późna w nocy i flirtują. Anastasia go lubi. Pewnego wieczoru Borys pisze: „Wyglądasz niesamowicie na swoim nowym zdjęciu profilowym. Szkoda, że nie mogę zobaczyć więcej”. Nie przestaje jej namawiać, aż w końcu prosi ją wprost o przesłanie prywatnego zdjęcia. Anastasia się waha. Nie jest pewna, co o tym sądzić. Niektóre z jej przyjaciółek już to zrobiły. Nie chce mu wysyłać zdjęcia, ale boi się, że odmowa zniszczy ich relację.
Co Anastasia powinna zrobić?
Powinna wysłać mniej odważne zdjęcie, żeby Borys nie stracił zainteresowania
Powinna zignorować wiadomość i mieć nadzieję, że Borys przestanie ją namawiać
Powinna powiedzieć Borysowi, że nie czuje się komfortowo i postawić jasne granice
Zanim podejmie decyzję, powinna zapytać swoich znajomych, czy uważają tę sytuację za normalną
Odpowiedź: Najzdrowszym rozwiązaniem jest wyrażenie swoich prawdziwych uczuć i wyznaczenie granic. Komunikacja i szacunek są bardzo ważne w każdej relacji, a każda osoba, która się o nas troszczy, powinna to uszanować. Zawsze dobrze jest zapytać zaufanego przyjaciela o radę, ale ostatecznie powinniśmy postępować zgodnie z własnym sumieniem. Wysyłanie Borysowi mniej odważnych zdjęć lub ignorowanie go może wysyłać sprzeczne sygnały i sprawić, że Anastasia poczuje się zmuszona do zrobienia czegoś, czego nie chce, a nawet narazić ją na niebezpieczeństwo.
Po kilku dniach Anastasia postanawia wysłać Borysowi jedno zdjęcie, aby podtrzymać jego zainteresowanie. Nie wysyła żadnego zdjęcia o charakterze jednoznacznie erotycznym, tylko nieco odsłaniające ciało. Borys komplementuje ją i obiecuje, że później je usunie. Przez jakiś czas nadal rozmawiają, ale po kilku tygodniach Borys staje się bardziej zdystansowany i w końcu przestaje odpowiadać. Anastasia czuje się zawstydzona i zdezorientowana, ale nie rozpamiętuje tej sytuacji i stara się nią nie przejmować.
Co Anastasia mogłaby zrobić, aby jak najlepiej chronić siebie w tej sytuacji?
Powinna poprosić Borysa, aby pisemnie potwierdził usunięcie zdjęcia i powinna przestać wysyłać kolejne zdjęcia
Powinna wysłać kolejne zdjęcie, aby zachować przyjazną atmosferę
Powinna usunąć historię rozmów z Borysem z telefonu, aby „zatuszować ślady”
Nie powinna nic robić; powinna zaufać, że Borys usunie zdjęcie
Odpowiedź: Usunięcie czatów lub kont, czy też ślepe zaufanie nie powoduje usunięcia kopii zdjęcia lub zrzutów ekranu. Potwierdzenie, że Borys usunął zdjęcie, zmniejsza ryzyko udostępnienia go innym osobom.
Wskazówka: wszelki wypadek warto zachować dowód wiadomości lub ustaleń mówiących o tym, że zdjęcie zostanie usunięte. Pamiętaj jednak, że nawet zrzuty ekranu lub inne dowody nie gwarantują, że zdjęcie zostało całkowicie usunięte. Nadal może być zapisane w innym miejscu, na przykład na innym urządzeniu. Ważne jest, aby zachować ostrożność i być świadomym tych zagrożeń.
Kilka miesięcy później Artem, przyjaciel Anastasii, przegląda czat grupowy, gdy nagle zauważa coś niepokojącego. Ktoś udostępnił prywatne zdjęcie dziewczyny, która wygląda jak Anastasia. Pod zdjęciem znajdują się śmieszne emotikony i komentarze.
Artem jest zszokowany i czuje się nieswojo. Nie wie, co zrobić. Czy powinien od razu powiedzieć o tym Anastasii, czy najpierw zgłosić to moderatorom aplikacji lub nauczycielowi? Martwi się, że powiedzenie jej o tym może ją zdenerwować, ale uważa też, że Anastasia ma prawo o tym wiedzieć.
Co Artem powinien zrobić na początku?
Najpierw powinien przesłać zdjęcie innemu znajomemu, aby potwierdzić, czy to naprawdę Anastasia, zanim się z nią skontaktuje. Być może to nawet nie jest ona
Nic. To nie jest jego sprawa i nie chce wywoływać konfliktu
Powinien zrobić zrzuty ekranu jako dowód, a następnie skontaktować się prywatnie z Anastasią, aby powiedzieć jej, co widział, i zapytać, jak chce to rozwiązać. Jeśli się zgodzi, Artem może również pomóc jej skontaktować się z zaufaną osobą dorosłą w celu uzyskania wsparcia
Powinien natychmiast zgłosić zdjęcie platformie
Odpowiedź: Udostępnianie prywatnych informacji bez zgody jest formą przemocy na tle płciowym w Internecie i w wielu krajach stanowi przestępstwo. Ofiara nigdy nie ponosi za to winy. Zgłoszenie sprawy bez poinformowania Anastasii może wydawać się pomocne, jednak Anastasia może poczuć się bezsilna lub zaskoczona, jeśli dowie się o tym od innych. Skontaktowanie się najpierw z Anastasią świadczy o szacunku i trosce o jej prywatność i emocje. Zasługuje ona na to, aby wiedzieć, że ktoś udostępnia jej zdjęcie, i powinna mieć wpływ na to, co stanie się dalej. Wykonanie zrzutów ekranu przed usunięciem zdjęcia może pomóc, jeśli zdecydują się to później zgłosić do odpowiednich instytucji i organów. Przekazywanie zdjęcia dalej powoduje dalsze szkody. Brak działania pozwala na kontynuację tej sytuacji i jeszcze bardziej izoluje Anastasię.
Po rozmowie z Artemem Anastasia jest zszokowana i zdenerwowana. Sprawdzając link do czatu grupowego, widzi swoje zdjęcie, które zostało zmodyfikowane i opatrzone komentarzem, obok zdjęć innych dziewcząt ze swojej szkoły. Serce zaczyna jej szybciej bić. Czuje gniew, wstyd i strach jednocześnie.
Artem współczuje jej i chce jej pomóc, ale nie jest pewien, co powinni zrobić dalej. Martwi się, że jeśli powiedzą o tym dorosłym lub policji, wszyscy w szkole się o tym dowiedzą i zaczną plotkować. Anastasia mówi, że chce tylko, żeby to wszystko zniknęło.
Jakie działania powinni podjąć Anastasia i Artem?
Powinni skonfrontować się z osobami z czatu grupowego i zażądać, aby usunęły wszystkie treści
Powinni opublikować informację o tej sytuacji, aby ostrzec innych i zawstydzić osoby zaangażowane
Powinni spróbować zapomnieć o całej sytuacji i mieć nadzieję, że z czasem sprawa ucichnie
Powinni zebrać dowody (zrzuty ekranu, nazwy użytkowników, linki) i porozmawiać z zaufaną osobą dorosłą, np. nauczycielem, doradcą lub rodzicem, zanim zgłoszą sprawę
Odpowiedź: Zrobienie zrzutu ekranu lub zapisanie linków jest ważne jako dowód, zanim cokolwiek zostanie usunięte. Rozmowa z zaufaną osobą dorosłą pomoże im bezpiecznie i spokojnie poradzić sobie z sytuacją. Dorośli mogą pomóc w zgłoszeniu incydentu platformie lub policji oraz zapewnić Anastasii wsparcie emocjonalne. Publiczne opublikowanie informacji może wydawać się wzmacniające, ale może również przyciągnąć niepożądaną uwagę i spowodować dalsze rozpowszechnianie zdjęcia. Bezpośrednia konfrontacja z osobami odpowiedzialnymi za incydent może pogorszyć sytuację lub doprowadzić do dalszego znęcania się. Ignorowanie problemu nie powstrzyma jego rozprzestrzeniania się ani nie zapobiegnie podobnym sytuacjom w przyszłości.
Z pomocą Artema Anastasia zbiera zrzuty ekranu z postami i wiadomościami i pokazuje je szkolnemu psychologowi. Psycholog traktuje ją poważnie i pomaga jej skontaktować się z policją. Razem składają zgłoszenie i proszą moderatorów platformy o usunięcie zdjęć.
br
Proces ten nie jest łatwy. Zajmuje dużo czasu. Anastasia martwi się, że ludzie w szkole się o tym dowiedzą i czuje niepokój, gdy sprawdza swój telefon. Powoli jednak zaczyna czuć, że coraz bardziej panuje nad sytuacją. Jej rodzice, przyjaciele i nauczyciele przypominają jej, że to, co się stało, nie było jej winą.
Artem również wyciąga wnioski z tego doświadczenia. Zdaje sobie sprawę, jak ważne jest zabieranie głosu i wspieranie przyjaciela, zamiast obserwowania sytuacji z boku. Inni koledzy z klasy zaczynają rozmawiać o wzajemnym szacunku i zgodzie w sieci, a szkoła organizuje warsztaty na temat bezpiecznego i pełnego szacunku zachowania w Internecie.
Traktuj innych w sieci z takim samym szacunkiem i troską, jakich oczekujesz dla siebie. Zawsze pytaj o zgodę i nigdy nie udostępniaj prywatnych treści innych osób. Jeśli widzisz, że dzieje się coś złego, nie milcz: zabierz głos, zaoferuj wsparcie i pomóż, aby wszyscy czuli się bezpieczni w sieci.

