Dutch
Ukrainian
English
PolishQuiz
Navigeren van consent, grenzen en foto’s delen online
⏱ 5 minuten – om je kennis eerlijk te beoordelen
Anastasia (17) begint te appen met Borys (17), een jongen die ze via een groep gemeenschappelijke vrienden heeft ontmoet. Ze appen met elkaar, delen memes en blijven vaak tot laat wakker om met elkaar te flirten. Anastasia vindt hem leuk. Op een avond schrijft Borys haar: ‘‘Je ziet er geweldig uit op je nieuwe profielfoto. Ik wou dat ik meer kon zien.’’ Hij blijft hinten totdat hij direct aan haar vraagt een privéfoto te sturen. Anastasia twijfelt. Ze weet niet goed hoe ze zich voelt. Sommige van haar vrienden hebben het al eerder gedaan. Ze wil hem eigenlijk geen foto sturen, maar is bang dat als ze ‘‘nee’’ zegt, dit hun connectie verpest.
Wat moet Anastasia doen?
Een foto sturen die iets minder laat zien om hem geïnteresseerd te houden
Het bericht negeren en hopen dat hij stopt met ernaar vragen
Hem vertellen dat ze zich niet comfortabel voelt en een duidelijke grens stellen
Haar vrienden vragen of ze het normaal vinden, voordat ze een besluit maakt
Antwoord: De gezondste optie is om te zeggen hoe we ons echt voelen en duidelijke grenzen te stellen. Communicatie en respect zijn erg belangrijk in elke relatie en mensen die om je geven, moeten dat respecteren. Het is altijd goed om advies te vragen aan een vriend of vriendin die we vertrouwen, maar uiteindelijk moeten we doen wat voor ons goed voelt. Hem een minder onthullende foto sturen of hem negeren, kan gemengde signalen afgeven, haar onder druk zetten om iets te doen wat ze niet wil of haar zelfs in een riskante situatie brengen.
Na een paar dagen besluit Anastasia om hem toch een foto te sturen, zodat hij geïnteresseerd blijft. Ze stuurt geen expliciete foto, maar eentje die een klein beetje laat zien. Borys geeft haar complimenten en belooft de foto later te verwijderen.
Ze appen een tijdje door met elkaar, maar na een paar weken begint Borys afstandelijk te worden en uiteindelijk stopt hij helemaal met antwoorden. Anastasia is verward en ze schaamt zich, maar ze gaat door met haar leven.
Wat is het beste dat Anastasia kan doen om zichzelf te beschermen?
Hem vragen om het verwijderen van de foto schriftelijk te bevestigen en geen foto’s meer te sturen
Nog een foto sturen om het vriendelijk te houden
De berichten op haar telefoon verwijderen om "het spoor uit te wissen"
Niks doen en vertrouwen dat hij de foto verwijdert
Antwoord:
Chats of accounts verwijderen of iemand blindelings vertrouwen, verwijdert geen kopieën of screenshots. Bevestiging van Borys dat hij de foto heeft verwijderd, verkleint het risico dat hij het met andere mensen deelt.
Tip: Bewaar voor de zekerheid een bewijs van de berichten of afspraken. Maar, houd er rekening mee dat zelfs screenshots of ander bewijsmateriaal niet garanderen dat de foto helemaal verdwenen is. De foto kan nog steeds ergens anders zijn opgeslagen, bijvoorbeeld op een ander apparaat. Het is belangrijk om voorzichtig te zijn en je bewust te zijn van deze risico’s
Maanden later scrolt Artem, een vriend van Anastasia, door een groepsapp, wanneer hij plots iets verontrustends opmerkt. Iemand heeft een privéfoto gedeeld van een meisje dat op Anastasia lijkt. Er staan lachende emoji's en comments onder.
Artem is geschokt en oncomfortabel. Hij weet niet zeker wat hij moet doen. Moet hij het Anastasia gelijk vertellen of moet hij het eerst melden bij de moderators van de app of een leraar? Hij is bang dat Anastasia van streek zal raken, maar vindt ook dat ze het verdient om het te weten.
Wat zou Artem als eerst moeten doen?
De foto naar een andere vriend doorsturen om te bevestigen dat het echt Anastasia is, voordat hij contact met haar opneemt. Misschien is het haar niet eens
Niks. Dit heeft niet echt met hem te maken en hij wil geen conflicten veroorzaken
Een screenshot maken als bewijs en dan privé contact opnemen met Anastasia om haar te vertellen wat hij heeft gezien en te vragen hoe ze ermee om wil gaan. Als ze het ermee eens is, kan Artem haar ook helpen contact op te nemen met een volwassene die ze vertrouwt
Onmiddellijk de foto op de app rapporteren
Antwoord: Wanneer iets wat privé is wordt gedeeld zonder toestemming, is dat een vorm van online gendergerelateerd geweld en in veel landen een misdrijf. Het is nooit de schuld van het slachtoffer. De foto rapporteren zonder contact op te nemen met Anastasia klinkt misschien behulpzaam, maar het kan haar ook machteloos of overvallen laten voelen als ze het van een ander hoort. Door eerst contact op te nemen met Anastasia, laat Artem haar respect zien en zorg voor haar privacy en gevoelens. Ze verdient het om te weten dat iemand haar foto deelt en ze moet zelf kunnen bepalen wat er verder gaat gebeuren. Een screenshot maken voordat een foto wordt verwijderd, kan helpen als iemand later besluit om het te melden. De foto naar nog meer mensen doorsturen kan schadelijk zijn. Niks doen zal de situatie niet veranderen en Anastasia alleen maar verder isoleren.
Nadat ze van Artem heeft gehoord, voelt Anastasia zich geschokt en overstuur. Ze checkt de groepsapp en ziet haar foto, bewerkt en met opmerkingen eronder, naast foto’s van andere meisjes van haar school. Haar hart gaat tekeer. Ze voelt zich boos, beschaamd en bang tegelijk.
Artem heeft medelijden met haar en wil haar helpen, maar hij weet ook niet goed wat ze nu moeten doen. Hij is bang dat als ze het aan een volwassene of de politie laten weten, iedereen op school erachter komt en gaat roddelen. Anastasia wil gewoon dat het allemaal ophoudt.
Wat moeten Anastasia en Artem nu doen?
De mensen in de groepsapp confronteren en eisen dat ze alles verwijderen
Er openlijk over posten om anderen te waarschuwen en de betrokkenen voor schut te zetten
Proberen het te vergeten en hopen dat het uiteindelijk op zal houden
Bewijs verzamelen (screenshots, gebruikersnamen, links) en met een vertrouwde volwassene praten, zoals een leraar, mentor of ouder, voordat ze het melden
Antwoord: Screenshots maken of links bewaren is belangrijk om als bewijs te hebben, voordat iets wordt verwijderd. Samen met een vertrouwde volwassene praten, kan ze helpen om de situatie veilig en kalm aan te pakken. Volwassenen kunnen hen helpen om het incident te melden bij het platform of de politie en Anastasia emotioneel steunen. Iets erover posten kan krachtig voelen, maar het kan ook ongewenste aandacht trekken en de afbeelding verder verspreiden. Mensen direct confronteren kan de situatie verergeren of tot meer pesten leiden. Het negeren zal de situatie niet stoppen of voorkomen dat dit anderen ook overkomt.
Met steun van Artem verzamelt Anastasia screenshots van de posts en berichten en laat ze deze zien aan haar mentor op school. De mentor neemt haar serieus en helpt haar contact op te nemen met de cybereenheid van de politie. Samen doen ze aangifte en vragen ze het platform om de beelden te verwijderen.
Het proces is niet eenvoudig. Het kost tijd. Anastasia is bang dat mensen op school erachter zullen komen en voelt zich angstig wanneer ze haar telefoon checkt. Maar langzaamaan begint ze zich weer meer in controle te voelen. Haar ouders, vrienden en leraren herinneren haar eraan dat wat er gebeurd is niet haar schuld was.
Artem leert ook van deze ervaring. Hij realiseert zich hoe belangrijk het is om zich uit te spreken, niet te zwijgen en naast zijn vrienden te staan in plaats van vanaf de zijlijn toekijken. Andere klasgenoten beginnen te praten over online respect en consent en de school organiseert een workshop over veilig en respectvol online gedrag.
Behandel anderen online met hetzelfde respect en zorg die je voor jezelf verwacht. Vraag altijd om toestemming en deel nooit privé dingen van anderen. Als je ziet dat er iets mis gaat, blijf dan niet stil: spreek je uit, bied steun en help mee om digitale ruimtes veilig te maken voor iedereen.